29 Ağustos 2026'da SUT ve Özel Hastaneler Yönetmeliği Aynı Gün Değişti: Hastaneler İçin Ne Anlama Geliyor?

Aynı sayıda Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu Kararı ve Beşeri Tıbbi Ürünlerin Fiyatlandırılması Hakkında Tebliğ de yayımlandı; yani 29 Ağustos, sağlık finansmanı açısından tek bir güncelleme değil, üst üste binmiş bir düzenleme günü oldu.

Bu yazıda madde metinlerini tekrar etmiyoruz. İki değişikliğin sahada ne anlama geldiğini, hangisinin kesinti riskini azalttığını, hangisinin yeni risk ürettiğini ve önümüzdeki bir hafta içinde hangi birimin ne yapması gerektiğini anlatıyoruz.

Bu değişikliğin en çok hata üretecek tarafı içeriği değil, takvimi. Tek bir Resmî Gazete sayısından üç farklı yürürlük rejimi çıkıyor.

Yürürlük tablosu

Sahadaki karşılığı

ÖHY hükümleri bugün itibarıyla uygulanıyor; SUT hükümlerinin çoğu için ise bir geçiş penceresi var. Bu pencerede yapılan işlemler eski metne, pencere kapandıktan sonrakiler yeni metne tabi. Faturalama biriminin bu iki grubu birbirine karıştırması, tek başına bir kesinti dalgası yaratmaya yeter.

25 maddeyi sırayla okumak yerine, sağlık hizmeti sunucusu açısından anlamlı olan dört başlıkta toplamak daha işlevsel.

2.1. Kesinti riskini azaltan düzenlemeler

Bu değişikliğin en belirgin yönü, belirsiz ifadelerin sayısal ve tanımlı ölçütlerle değiştirilmesi. Kesinti tartışmalarının büyük bölümü, metnin kapsamının taraflarca farklı yorumlanmasından doğar; bu turda birkaç klasik tartışma kapanıyor.

• Pulmoner rehabilitasyonda "kronik pulmoner yetmezlik hariç" ifadesi tek bir ICD-10 koduna (J95.3) bağlandı. Yıllardır inceleme birimi ile hastanenin farklı yorumladığı istisna artık tek bir koda indirgenmiş durumda. Lehinize de aleyhinize de olabilir; ama tartışmalı değil.
• Yurt dışı tedavide sözleşmesiz ülke için "randevu alınamadığına dair yazışmaları rapora ekleme" zorunluluğu kalktı, yerine gerekçeyi raporun içine yazma geldi. Evrak yükü azaldı, rapor metninin niteliği belirleyici hâle geldi.
• Leflunomid artık aile hekimlerince de reçete edilebiliyor. Rapor yetkisi uzmanlarda; değişen sadece idame reçetesi. Kronik romatolojik hastada üçüncü basamağa gidiş yükünü azaltıyor.
• Enteral beslenmede nörolojik hastalıklar için rapor süresi 6 aydan 1 yıla çıktı. Tablosu kısa vadede değişmeyen hastada altı ayda bir rapor yenileme döngüsü bitiyor.
• Vinorelbin oral formlarında "enjektabl ile başlama" şartı kalktı; ayaktan onkoloji tedavisinde baştan oral kullanımın önü açıldı.
• Tiyotepa, endikasyon dışı ilaç rejiminden çıkıp standart onkoloji bendine taşındı. Nakil merkezleri açısından hasta bazında Bakanlık onayı bekleme süreci sona eriyor — bu, pratik etkisi en yüksek maddelerden biri.
• Yeni nesil oral antikoagülan (NOAK) raporlarına girişimsel radyoloji ve beyin-sinir cerrahisi eklendi. İnme ve venöz tromboembolizm hastasını fiilen takip eden branşlar artık rapor kuruluna girebiliyor; "kardiyoloji yoğun, rapor çıkmıyor" darboğazını hafifletiyor.
• EK-4/G'de yatarak tedavide başlanan parenteral antibiyotiğe, 16 tanı grubuyla sınırlı 10 günlük taburculuk sonrası köprü tanımlandı. Erken taburculuk yapan kliniklerde reçete kesintisini doğrudan azaltan bir düzenleme.
• Kazanılmış hak bentleri: abatasept, tosilizumab, venetoklaks, ibrutinib ve akalabrutinib düzenlemelerinin her birine, yürürlük öncesi ilaca başlamış hastayı koruyan ayrı bir bent eklendi. Bu, geçmiş raporlar üzerinden gelebilecek toplu kesinti riskini büyük ölçüde kapatıyor.

2.2. Yeni risk üreten düzenlemeler

Aynı Tebliğ, bazı alanlarda kapsamı daraltıyor. Bunlar 5 iş günü sonrasında doğrudan kesinti gerekçesi hâline geliyor.

Bu tablodaki her satır, kural setinizde tek bir satırlık düzeltmeyle çözülür; düzeltilmezse aylarca sessizce kesinti üretir. Aradaki fark, kimin bu tabloyu ilk hafta içinde ele aldığıdır.

2.3. Kodlama tarafı: 54 yeni işlem kodu ve "sessiz" kesinti riski

Değişikliğin faturalama tarafındaki en somut sonucu, EK-2/B'ye 28, EK-2/C'ye 26 yeni işlem kodunun eklenmesi. Kodların neredeyse tamamı çocuk cerrahisinin laparoskopik ve torakoskopik işlemleri: Bochdalek ve Morgagni hernisi onarımı, torakoskopik trakeoözefagial fistül onarımı, transanal ve abdominoperineal pull-through, posterior sagital anorektoplasti, laparoskopik nöroblastom ve Wilms tümörü eksizyonu.

Bunun anlamı açık: bu işlemler yıllardır ya açık cerrahi karşılığı üzerinden faturalandırılıyor ya da hiç faturalandırılamıyordu. Minimal invaziv pediatrik cerrahi ilk kez kendi ödeme karşılığına kavuştu. Bu, sadece bir liste güncellemesi değil, bir teknik tercihe finansal karşılık verilmesi.

Fatura biriminin dikkat etmesi gereken üç nokta

• Ödeme yöntemine göre kod seçimi. Aynı işlem iki listede birden açıldı. Hizmet başı ödemede altı haneli EK-2/B kodu, tanıya dayalı (paket) ödemede P ön ekli EK-2/C kodu kullanılıyor ve aradaki puan farkı küçük değil. Yanlış listeden kod seçimi doğrudan gelir kaybıdır.
• Laparoskopik işlemin açık cerrahi koduyla faturalandırılması bu tarihten sonra kesinti gerekçesi. Artık ayrı kodu var; eski alışkanlık savunulabilir değil.
• Birlikte faturalandırılamayan kod çiftleri. Çocuk cerrahisi kodlarının büyük bölümü 604070 ve 604071 ile, pull-through ve anorektoplasti kodları ise 610080, 610290 ve 610310 ile çakışıyor.

Bir de kolayca gözden kaçan bir madde var: uyku tetkiklerinin tamamı yeniden adlandırıldı. Puanlar aynı kaldı, ama 702880 artık "Polisomnografi", 702850 "PAP titrasyonu", 702990 "APAP ile titrasyon". Ayrıca 702883 "Uyanıklığı sürdürme testi (UST-MWT)" kodu açıldı. HBYS işlem sözlüğünde eski adlarla eşleşme yapan sistemlerde bu, puan değişmediği için fark edilmesi en zor kesinti türünü üretir: kimse bir kural değiştiğini düşünmez, çünkü tutar aynıdır.

2.4. İlaç ve rapor tarafı: kriterler "zaman"dan "tedavi yeterliliği"ne geçiyor

Hematoloji-onkoloji tarafında dikkat çeken bir yön değişimi var. KLL tedavisinde venetoklaks, ibrutinib ve akalabrutinib kriterlerinde "en az bir sıra tedavi sonrası 6 ay içinde nüks" ölçütü kaldırıldı; yerine önceki tedavinin yeterli uygulanmış olması geldi: kemoimmünoterapide en az 4 kür, BTK veya BCL2 inhibitörü bazlı tedavide gelişen tüm nüksler.

Klinik açıdan bu daha tutarlı bir ölçüt: nüksün takvimsel zamanlaması değil, hastanın önceki basamağı gerçekten alıp almadığı esas alınıyor. Ayrıca venetoklaks sonrası nükste ibrutinibe, ibrutinib sonrası nükste venetoklaksa geçişin ödeme yolu açık biçimde tanımlanmış oldu; akalabrutinib ise ibrutinible birebir aynı ölçüte hizalandı, yani iki kovalent BTK inhibitörü arasındaki ödeme farkı ortadan kalktı.

Fatura ve rapor tarafındaki karşılığı ise şu: artık dosyada "4 kür" kanıtı aranacak. Kriter yorumdan çıkıp belgeye bağlandığında, itirazın da savunmanın da dayanağı belge oluyor.

Aynı bölümdeki diğer başlıklar

• Abatasept ve tosilizumabda "biri methotrexat olmak üzere en az 3 farklı DMARD" ön şartı kaldırıldı; başlama kriteri tek eksende, anti-TNF'e rağmen kontrol edilemeyen aktif hastalıkta toplandı.
• Nilotinib pediatrik Ph+ kronik evre KML'ye açıldı.
• Benralizumab yalnızca yetişkin kısıtından çıkıp 12 yaş ve üzerine; azelastin + flutikazon kombinasyonu 6 yaş ve üzerine indi.
• Eftrenonakog alfa, Hemofili B profilaksisinde net doz tavanlarıyla ödeme kapsamına alındı.
• Nitisinona alkaptonüri endikasyonu eklendi; ödeme, biyokimyasal ve moleküler iki kanıtın birlikte belgelenmesine bağlandı.
• EK-3/O'ya HO1034 seçici plazma değişimi (SPD) seti eklendi. Daha önce ayrı kodu olmadığı için faturalandırılamayan bir set artık doğrudan ödeme kapsamında.

Sessiz ama önemli bir terminoloji kayması da var: ödeme kriterlerinin dayanağı birkaç maddede "prospektüs"ten "Sağlık Bakanlığı onaylı Kısa Ürün Bilgisi"ne taşındı. SUT genelinde yayılan bu değişiklik, tartışmalı durumlarda hangi belgeye bakılacağını netleştiriyor.

Özel Hastaneler Yönetmeliği değişikliği sıradan bir güncelleme değil. Değişen sekiz maddenin neredeyse tamamı, 30 Ocak 2025'te yürürlüğe giren yönetmelikte yürütmesi Danıştay tarafından durdurulmuş hükümler. Yani bu metin, Bakanlığın yargı kararlarına verdiği yazılı cevap olarak okunabilir.

3.1. TÜSKA: yaptırımdan teşvike

En yüklü madde bu. Eski metin, ruhsat tarihinden itibaren üç yıl içinde akreditasyon almayı zorunlu kılıyor, alamayan hastaneye "TÜSKA akreditasyon belgesi yoktur" tabelası astırıyor ve durumu her yıl SGK'ya bildiriyordu. Danıştay bu fıkranın yürütmesini durdurdu.

Bakanlık hükmü savunmak yerine mantığını tersine çevirdi: zorunluluk ve yaptırım kalktı, yerine ödül kondu. Akreditasyon belgesi alan hastaneler kategorilerine göre olağan denetimlerden muaf — platin ve altında 3 yıl, gümüşte 2 yıl, bronzda 1 yıl.

Bu, kalite yönetimi açısından ciddi bir çerçeve değişimi. Denetim hazırlığı bir hastane için gerçek bir işletme maliyeti kalemidir; akreditasyon artık "uyum için katlanılan masraf" değil, "denetim yükünden kurtaran yatırım". Bir uyarıyla birlikte: muafiyet yalnızca olağan denetimler için geçerli. Şikâyet üzerine ve olağan dışı denetimler kapsam dışında.

3.2. Maliyet tarafını gevşeten üçlü

• Fiziki standartlarda sapma toleransı %2'den %5'e çıktı. Dönüştürülmüş binalarda santimetrelik farkların ruhsat sorununa dönüşmesi engelleniyor.
• Röntgen şartında "ve" "veya" oldu; ayrı bir radyoloji merkezi kurma zorunluluğu metinden tümüyle çıktı ve cihazın yerinde hizmet alımıyla bulundurulması da yükümlülüğü karşılıyor.
• Laboratuvar zorunluluğu, belirli bir alanda hizmet sunan hastaneler için yerinde hizmet alımıyla da yerine getirilebiliyor. Genel hastaneler için değişen bir şey yok.

3.3. En geniş etkili madde: geçici 15

Bu değişikliğin geriye yürüyen tek hükmü ve pratikte en çok hastaneyi ilgilendiren maddesi: 30 Ocak 2025'ten önce ruhsatlandırılmış özel hastaneler, yönetmelikteki fiziki şartlardan muaf. Mevcut binalarda oda ölçüleri, koridor genişlikleri gibi kriterler için dönüşüm yükü ortadan kalkıyor.

İki istisnası var: 30/1/2025 itibarıyla hastanenin kendi yaptığı değişiklikler ve geçici 2 nci madde kapsamındaki hastaneler. Muafiyet 30 Ocak 2025'ten geçerli olduğu için, bu tarih aralığında fiziki şart gerekçesiyle işlem yapılmış hastanelerin hukuki durumunu ayrıca değerlendirmesi gerekir.

3.4. Hekim istihdamı: iki madde, iki farklı sonuç

• Öğretim üyesi çalıştırma hakkı vakıf üniversitesiyle protokol şartından çıkarılıp Bakanlıkça onaylanmış uzmanlık eğitim programı şartına bağlandı. Ölçüt kurumsal ilişki değil, eğitim kapasitesi. Eğitim programı onaylı hastaneler için yeni bir kapı; protokolü olup eğitim programı bulunmayanlar içinse hak kaybı anlamına gelebilir. Bu iki grup da durumunu bu hafta gözden geçirmeli.
• Konsültan tabip davetinde "öncelikle" ifadesi "tercihen"e indi. Tek kelimelik ama hukuken belirleyici: bağlayıcı bir sıralama, yönlendirici bir ifadeye dönüştü. Konsültasyon talimatlarınızın metni bu nedenle güncellenmeli.

3.5. Hâlâ askıda kalan üç hüküm

Değişikliğin sınırını görmek için en önemli nokta bu. Bakanlık, Danıştay'ın durdurduğu hükümlerin hepsini değil bir bölümünü yeniden yazdı. Şu üçü düzenlenmedi ve yargı kararıyla askıda kalmaya devam ediyor: muayenehane hekimiyle sözleşmede uzmanlık dalı kadrosunun üçte biri sınırı (24/3), mevcut hastanelere üç yıllık TÜSKA zorunluluğu getiren geçici 1, 7/1/2023 öncesi muayenehane sahiplerine muafiyet tanıyan geçici 7.

Bu üç başlıkta uzun vadeli plan yaparken, hükümlerin yeniden düzenlenebileceği varsayımıyla hareket etmek daha güvenli. Yürütmenin durdurulması geçici bir hukuki durumdur; esas hakkındaki karar farklı çıkabilir.

Ayrıca 24 üncü maddenin dördüncü fıkrasına eklenen cümle, muayenehane hastasının başka hastaneye vaka bazlı sevkinde usul ve esasları Bakanlığa bırakıyor. Yani bu konuda belirsizlik bitmedi, adresi değişti: ikincil düzenleme yayımlanana kadar saha uygulaması il sağlık müdürlüğü pratiğine göre yürüyecek.

Ayrı ayrı bakıldığında iki teknik güncelleme; birlikte bakıldığında tutarlı bir yön çıkıyor.

Birincisi, ortak yöntem değişikliği: takdir yetkisi ve belirsiz ifadeler yerini sayılabilir ölçütlere bırakıyor. J95.3 kodu, 10 aday sınırı, 4 kür şartı, %5 tolerans, 1–3 yıl denetim muafiyeti, net doz tavanları. Her biri, daha önce tarafların farklı yorumladığı bir alanı kapatıyor. Bunun kesinti süreçlerindeki karşılığı önemli: tartışma "yorum"dan "belge"ye kayıyor. Kriteri karşıladığınızı gösteren belgeyi dosyada tutan taraf, itirazda güçlü konuma geçiyor.

İkincisi, ÖHY maliyet ve kapasite tarafını gevşetirken SUT ödeme tarafında yeni alan açıyor. Röntgen ve laboratuvarda yerinde hizmet alımı, %5 tolerans ve fiziki şart muafiyeti kurulum maliyetini düşürüyor; SUT tarafında ise pediatrik minimal invaziv cerrahiye 54 kod, nakil merkezlerine tiyotepa kolaylığı ve yeni malzeme kodları geliyor. İkisi birlikte, dar branşlı ve yüksek uzmanlıklı merkezler lehine bir çerçeve çiziyor.

Üçüncüsü, hasta lehine süreklilik korunuyor ama kural tarafı sıkılaşıyor. Kazanılmış hak bentleri, rapor sürelerinin uzatılması ve reçete yetkisinin birinci basamağa açılması hastanın tedavi sürekliliğini koruyor. Buna karşılık reçete yetkileri branşa, işlemler basamağa, paketler kapsam tanımına daha sıkı bağlanıyor. Yani süreç kolaylaşırken denetim sıklaşıyor.

Önümüzdeki aylarda gelecek kesintilerin bir bölümü, hükmün içeriğinden değil hangi tarihte hangi metnin geçerli olduğundan kaynaklanacak. İtiraz dilekçesini güçlendiren yapı şu üç unsuru yan yana koymaktır.

• İşlem, reçete veya rapor tarihi — dosyadaki fiili tarih.
• Tebliğin ilgili maddesinin yürürlük tarihi — yayım tarihi mi, 5 iş günü sonrası mı, EK-4 listesindeki satır tarihi mi?
• Maddenin işlem tarihindeki hâli — eski metin mi, yeni metin mi?

Yürürlük öncesi yapılan işlemde eski metin geçerlidir; inceleme birimi yeni metne dayanarak kesinti uygulamışsa, itirazın omurgası budur. Tersi de doğru: yürürlük sonrasında eski alışkanlıkla kesilen fatura savunulabilir değildir.