Yeni Diyaliz Merkezleri Yönetmeliği Yayımlandı: Hasta Taşıma Zorunlu, Cihaz Üst Sınırı 80
Hasta taşıma zorunlu oldu, cihaz üst sınırı 60'tan 80'e çıktı, organ nakli için 3 ay kuralı geldi. 2019 yönetmeliği kalktı; eski–yeni karşılaştırma yayında.
Sağlık Bakanlığının hazırladığı Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik, 13 Kasım 2026 tarihli ve 33429 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı ve aynı gün yürürlüğe girdi. 39 madde ve 3 geçici maddeden oluşan metin, 1 Mart 2019 tarihli ve 30701 sayılı yönetmeliği yürürlükten kaldırıyor.
Mevcut ruhsatlı merkezler bugünkü halleriyle çalışmaya devam edecek (geçici md. 1). Hasta taşıma gibi yeni yükümlülükler için ise ayrıca bir geçiş süresi tanınmadı.
Öne çıkanlar
- Hasta taşıma artık zorunlu: merkez ve üniteler kendi hastalarının geliş ve dönüşünü sağlamak zorunda (md. 35).
- Cihaz artırımında ve birleşmelerde üst sınır 60'tan 80 cihaza çıktı (md. 11 ve 17).
- Diyalize yeni başlayan her hasta en geç 3 ay içinde kamuya ait bir böbrek nakli merkezine gönderilecek (md. 21 ve 31).
- İyonometri cihazı bulundurmak zorunlu hale geldi (md. 10).
- Yaptırımlar madde metninden çıkarıldı; denetim, Özel Sağlık Tesislerinin Denetimi Hakkında Yönetmelik ve eklerdeki form üzerinden yürüyecek (md. 29).
- Diyaliz eğitim merkezleri ve sertifika usulü yeni metinde düzenlenmiyor.
Hasta hizmetlerinde neler değişti?
Eski yönetmelikte merkezler hasta taşıma hizmeti verebilir deniyordu. Yeni metin bunu yükümlülüğe çeviriyor: merkez ya da ünite, yalnızca kendisinde tedavi gören hastaların diyaliz öncesi gelişini ve sonrası evine dönüşünü sağlamak zorunda. Hizmet kendi aracıyla verilebilir ya da taşıma şirketinden satın alınabilir.
Organ nakli yönlendirmesine ilk kez süre geldi. Programlı diyalize ilk kez alınan hasta, en geç 3 ay içinde en yakın kamuya ait nakil merkezine gönderilecek. Nakil merkezi hastayı sözlü ve yazılı bilgilendirecek; imzalı form hasta dosyasına konacak ve Bakanlık dijital kayıt sistemine yüklenecek.
Her hasta ayda en az bir kez uzman tabip tarafından muayene edilecek. Hasta bu muayeneyi tedavi gördüğü merkezin dışında da yaptırabilecek; merkez yazılan reçeteye göre tedaviyi uygulayacak (md. 18).
Eski–yeni karşılaştırma: en önemli 10 değişiklik
Hasta taşıma hizmeti (md. 35)
Yürürlük: 13 Kasım 2026
Merkez ve üniteler kendi hastaları için taşıma hizmeti verebilir ya da taşıma şirketinden hizmet satın alabilirdi; zorunluluk yoktu.
Merkez ve üniteler kendi hastalarının diyaliz öncesi gelişini ve sonrası evine dönüşünü sağlamak zorunda. Hizmeti kendileri verebilir ya da satın alabilir.
Organ nakli merkezine yönlendirme (md. 21 ve 31)
Yürürlük: 13 Kasım 2026
Hasta organ nakli merkezine başvurması için bilgilendirilirdi; süre öngörülmemişti.
Programlı diyalize ilk kez alınan hasta en geç 3 ay içinde en yakın kamuya ait nakil merkezine gönderilir.
Yayım tarihinden önce tanı almış hastalar için süre 1 yıldır (geçici md. 2).
Cihaz artırımında üst sınır (md. 11)
Yürürlük: 13 Kasım 2026
Bir defada en fazla 5 cihaz, toplamda en fazla 60 cihaz.
Bir defada en fazla 5 cihaz, toplamda en fazla 80 cihaz. 80'in üzerinde cihazı olan merkeze artırım izni verilmez.
Birleşme ve taşınma (md. 17)
Yürürlük: 13 Kasım 2026
Birleşmede toplam cihaz sayısı 60'ı geçemezdi; tadilat için en fazla 6 ay süre verilirdi.
Birleşmede toplam cihaz sayısı 80'i geçemez; tadilat, inşaat ve altyapı için en fazla 12 ay süre verilir.
İyonometri cihazı (md. 10)
Yürürlük: 13 Kasım 2026
Merkez iyonometri cihazı bulundurabilirdi.
Merkez ve üniteler sodyum ve potasyum ölçümü için iyonometri cihazı bulundurmak zorunda.
Denetim (md. 29)
Yürürlük: 13 Kasım 2026
Her merkez ve ünite 6 ayda bir olağan olarak denetlenirdi.
Denetim, Özel Sağlık Tesislerinin Denetimi Hakkında Yönetmelik'teki usule göre, EK-1 ve EK-2'deki denetim, sorgu ve idari yaptırım formuyla yapılır.
Yaptırımlar (md. 29 ve 30)
Yürürlük: 13 Kasım 2026
Yaptırımlar madde içinde sayılıydı: endikasyon dışı diyalizde 3 ay faaliyet durdurma, hasta yönlendirmede kademeli yeni hasta yasağı, brüt hizmet gelirinin yüzde 1 ila 3'ü oranında idari para cezası, mortalite oranına bağlı tedbirler.
Madde metni yaptırımları tek tek saymıyor; uygulama eklerdeki forma bırakıldı.
Su kalitesine ilişkin tedbir metinde korundu: bakteriyolojik açıdan uygun olmayan su kullanan merkezin faaliyeti uygun sonuç gelene kadar durur.
Hemodiyaliz ve periton diyalizi raporu (md. 22)
Yürürlük: 13 Kasım 2026
Periton diyalizi raporunu yalnızca nefroloji uzmanı düzenlerdi.
Raporda periton diyalizinin uygulanmama gerekçesi aranmazdı.
Periton diyalizi raporunu nefroloji uzmanı veya sertifikalı uzman tabip düzenler.
Periton diyalizinin uygulanmama gerekçesi raporda belirtilir; yayım tarihinden önce tanı almış hastalarda bu şart aranmaz.
Seans başına personel (md. 18 ve 19)
Yürürlük: 13 Kasım 2026
Her seansta 50 hastaya kadar 1 sertifikalı tabip yeterliydi; 50'den fazla hasta için ayrı kural yoktu.
Yardımcı personel: her 8 hemodiyaliz cihazı için 1.
Periton diyalizi: ilk 50 hasta için 1, her ilave 50 hasta için 1 personel.
Her seansta 50 hastaya kadar en az 1, 50'den fazla hasta için en az 2 sertifikalı tabip.
Yardımcı personel: seansta 8 hastaya kadar en az 1, sonraki her 8 hasta için 1.
Periton diyalizi: ilk 50 hasta için 1, sonraki her 25 hasta için 1 personel.
Tatil diyalizi dönemi (md. 12)
Yürürlük: 13 Kasım 2026
Haziran ayından ekim ayı sonuna kadar.
Mayıs ayından kasım ayı sonuna kadar.
Diğer değişiklikler
Periton ve ev hemodiyalizi hastasının aylık değerlendirmesi (md. 18)
Yürürlük: 13 Kasım 2026
Değerlendirmeyi yalnızca nefroloji uzmanı yapabilirdi.
Nefroloji uzmanı ya da diyaliz sertifikalı uzman tabip yapar; ilde ikisi de yoksa uzman tabip yapabilir.
Uzman tabip başına hasta sınırı (md. 18)
Yürürlük: 13 Kasım 2026
Bir uzman tabip ayda en fazla 600 hemodiyaliz hastasını değerlendirebilirdi.
Yeni metinde hasta sayısı sınırı yok.
Akut ve acil durum cihazları (md. 11)
Yürürlük: 13 Kasım 2026
En az 50 yataklı hastanelerde en fazla 2 hemodiyaliz cihazı bulundurulabilirdi.
Aynı kural sürüyor.
Organ nakli merkezi olan kurumlara, yatak sayısından bağımsız olarak 2 ilave cihaz verilebilir.
Yeni merkez süreci (md. 16)
Yürürlük: 13 Kasım 2026
Yatırım izninden sonra 6 ay içinde inşaata başlanır, 1 yıl içinde merkez hasta kabulüne hazır hale getirilirdi.
Planlama uygunluk belgesinden sonra 2 yıl içinde ön izin, ön izinden sonra 2 yıl içinde ruhsat alınır.
Planlama uygunluk belgesi devredilemez.
Ruhsat sonrası faaliyet izni (md. 14)
Yürürlük: 13 Kasım 2026
Ruhsattan sonra 3 ay içinde faaliyet izni alınmazsa ruhsat iptal edilirdi.
Süre 6 ay.
Faaliyet izin belgesinin düzenlenmesi (md. 15)
Yürürlük: 13 Kasım 2026
Müdürlük belgeyi 7 iş günü içinde düzenlerdi.
Müdürlük belgeyi 10 iş günü içinde düzenler.
İşleten talebiyle askıya alma (md. 17)
Yürürlük: 13 Kasım 2026
Faaliyet izni en fazla 6 ay askıya alınabilirdi.
Askıya alma tarihinden itibaren 12 ay içinde eksiklikler giderilmezse ruhsat ve faaliyet izin belgesi iptal edilir.
Ünite kurabilen kurumlar (md. 4 ve 11)
Yürürlük: 13 Kasım 2026
Kamu hastaneleri ile nefroloji uzmanı bulunan devlet üniversitesi ve eğitim araştırma hastaneleri.
Kamuya ait hastaneler ile nefroloji uzmanı bulunan üniversite hastaneleri.
Kayıt sistemi (md. 4 ve 28)
Yürürlük: 13 Kasım 2026
Veriler TÜRKDİVES'e girilirdi.
Veriler Bakanlık dijital kayıt sistemine girilir.
Personel belgeleri (md. 15 ve 18)
Yürürlük: 13 Kasım 2026
Müdürlük onaylı çalışma belgesi aranırdı.
Çalışma belgesi ayrıca EKİP Portal üzerinden düzenlenir.
Kimlik kartlarında Bakanlık sistemiyle uyumlu karekod zorunludur.
İzinsiz reuse (md. 34)
Yürürlük: 13 Kasım 2026
İzinsiz reuse uygulamasında 3 ay yeni hasta kabulü durdurulurdu.
Madde metninde yaptırım yer almıyor; reuse yine Bakanlık izni ve hastanın bilgilendirilmiş onayıyla yapılır.
Diyaliz Bilimsel Danışma Komisyonu (md. 24 ve 26)
Yürürlük: 13 Kasım 2026
Yılda en az 4 kez toplanırdı; üyelik süresi 1 yıldı.
Yılda en az 1 kez toplanır; üyelik süresi 2 yıl.
Diyaliz eğitim merkezleri ve sertifika
Yürürlük: 13 Kasım 2026
Eğitim merkezlerinin yetkilendirilmesi ve sertifika usulü 36 ve 37. maddelerde düzenliydi.
Yeni metinde bu konuda düzenleme yok.
Fiziki şartlar (md. 9)
Yürürlük: 13 Kasım 2026
Ölçüler madde içinde sayılıydı: yatak başına en az 7 m², hasta kabul alanı en az 20 m².
Asgari fiziki şartlar EK-7'ye taşındı.
Mevcut merkezler için geçiş hükümleri
- Yayım tarihinden önce ruhsatlandırılmış merkezler mevcut halleriyle çalışmaya devam eder (geçici md. 1).
- Yayım tarihinden önce tanı almış hastaların nakil merkezine gönderilmesi için 1 yıl süre var; bu hastaların raporlarında periton diyalizi gerekçesi aranmıyor (geçici md. 2).
- 1 Haziran 2026 ile yayım tarihi arasındaki dönemde ev hemodiyalizi ve periton diyalizine ilişkin hususlarda da yeni yönetmelik uygulanıyor (geçici md. 3).
Merkezler şimdi ne yapmalı?
- Tüm hastalar için geliş ve dönüş taşımasını araç ya da hizmet alım sözleşmesiyle belgeleyin.
- İyonometri cihazınız yoksa temin edin.
- Yeni hastalar için 3 aylık nakil merkezi sevk takibini kurun; mevcut hastalar için 1 yıllık plan yapın.
- Rapor şablonuna periton diyalizinin uygulanmama gerekçesi alanını ekleyin.
- Sertifikalı tabip, periton diyalizi personeli ve yardımcı personel sayınızı yeni oranlara göre yeniden hesaplayın.
- Kimlik kartlarını karekodlu hale getirin, çalışma belgelerini EKİP Portal'da kontrol edin.
Sık sorulanlar
Yeni yönetmelik ne zaman yürürlüğe girdi?
13 Kasım 2026'da, Resmî Gazete'de yayımlandığı gün. 1 Mart 2019 tarihli ve 30701 sayılı yönetmelik aynı gün yürürlükten kalktı.
Mevcut diyaliz merkezlerinin yeniden ruhsat alması gerekiyor mu?
Hayır. Yayım tarihinden önce ruhsatlandırılmış merkezler mevcut halleriyle çalışmaya devam eder (geçici md. 1).
Hasta taşıma hizmeti zorunlu mu?
Evet. Merkez ve üniteler yalnızca kendi hastalarının diyaliz öncesi gelişini ve sonrası evine dönüşünü sağlamak zorunda. Hizmeti kendileri verebilir ya da taşıma şirketinden satın alabilir (md. 35).
Hastalar organ nakli merkezine ne zaman gönderilmeli?
Programlı diyalize ilk kez alınan hasta en geç 3 ay içinde en yakın kamuya ait nakil merkezine gönderilir. Yayım tarihinden önce tanı almış hastalar için süre 1 yıldır (md. 31, geçici md. 2).
Bir merkez en fazla kaç cihaza çıkabilir?
Bir defada en fazla 5 cihaz artırılabilir, toplam sınır 80 cihazdır. Artırım, bölgenin hedef doluluk oranı 4 veya üstüyse planlanır (md. 11).
Yaptırımlar ve cezalar ne oldu?
Yeni metin yaptırımları madde içinde tek tek saymıyor. Denetim, Özel Sağlık Tesislerinin Denetimi Hakkında Yönetmelik'teki usule göre ve eklerdeki denetim, sorgu ve idari yaptırım formuyla yapılıyor (md. 29).
Tatil diyalizi hangi aylarda uygulanabilir?
Mayıs ayından kasım ayı sonuna kadar. Kapsamdaki illeri Bakanlık internet sayfasında duyurur; bu dönemde bölgesel hedef doluluk oranı 3 kabul edilir (md. 12).
Ev hemodiyalizi ve periton diyalizinde kurallar ne?
Periton diyalizi planlamadan muaf. Ev hemodiyalizi müdürlük izni, hastanın talebi ve yazılı onayıyla yapılır; her hastaya bir cihaz ayrılır. Bu iki alanda yönetmelik 1 Haziran 2026'dan itibaren uygulanır (md. 6, md. 11, geçici md. 3).
Yeni diyaliz merkezi kaç cihazla açılabilir?
Yeni açılacak merkezin cihaz sayısı başlangıçta 15'ten az, 25'ten fazla olamaz. Bölgenin hedef doluluk oranı 5'in altındaysa yeni merkez açılmasına izin verilmez (md. 11).
Diyaliz merkezinde kaç hastaya bir hemşire ya da tekniker gerekir?
İlk 10 cihaza kadar 2, üzerindeki her 5 cihaz için 1 ilave tabip dışı sağlık personeli bulunur. Her seansta 5 hastaya kadar en az 1, sonraki her 5 hasta için 1 ilave personel gerekir (md. 18).
Diyaliz merkezinde mesul müdür kim olabilir?
Mesul müdür tabip olmalıdır. Ünitelerde mesul müdür, hastanenin başhekimi ya da görevlendireceği başhekim yardımcısıdır (md. 18).
İkinci el diyaliz cihazı kullanılabilir mi?
Evet, cihaz 10 yaşını geçmemişse temin edilebilir (md. 7).
Diyaliz hastası ne sıklıkla uzman hekim muayenesinden geçer?
Her hasta ayda en az bir kez ilgili uzman tabip tarafından muayene edilir; diyaliz reçetesi bu muayenede yazılır (md. 18).
Bu değişiklik işinizi etkiliyor mu?
Mevzuatı yalnızca takip etmeyin — kesintiyi geri kazanın, cezayı önceden yakalayın, doğru maddeyi saniyede bulun. İşinize en uygun araçlar:
İtiraz Robotu
Reddedilen kesintiye, doğru SUT ve genelge maddelerine atıfla gerekçeli itiraz dilekçesini saniyeler içinde hazırlar.
SUT Asistan
SUT, ekler ve genelgelerde doğru maddeyi doğal dille sorun; kaynak referanslı yanıt alın.
SGK Ceza Savunma
Sözleşme ve ilave ücret cezalarına karşı savunma dilekçenizi mevzuata dayalı üretir.